ارزیابی کتاب های حوزه مهدویت در گفت وگو با حجت الاسلام دکترجواد جعفری
28 بازدید
موضوع: امامت و مهدویت
مصاحبه کننده : ندائی-رضوانی‌نیا
نحوه تهیه : فردی
محل انتشار : روزنامه خراسان
تاریخ نشر : May 5 2012 12:00AM
تعداد شرکت کننده : 0

عده‌اي فقط براي عرض ارادت کتاب مي نويسند

حوزه مهدويت که در سال هاي اخير مورد توجه بيشتري قرار گرفته است، در کنار تلاش هاي علمي و انتشار آثار پرمايه، متاسفانه درگير انتشار آثار کم محتواست که توسط عده اي تنها با قصد و انگيزه عرض ارادت به ساحت مقدس امام عصر(عج) نوشته و منتشر مي شود. اين مطلب را حجت الاسلام دکترجواد جعفري از محققان عرصه مهدويت و معاون پژوهشي موسسه آينده روشن در گفت وگو با خراسان بيان مي کند. اين روزها شاهد برپايي بيست و پنجمين نمايشگاه بين المللي کتاب تهران هستيم. به اين مناسبت در گفت وگويي با اين پژوهشگر مهدوي آثار منتشر شده در حوزه مهدويت را بررسي کرديم.

برخي با هدف عرض ارادت به حضرت، کتاب هاي ضعيفي مي نويسند

حجت الاسلام دکترجواد جعفري در ارزيابي آثار حوزه مهدويت به چالشي اساسي اشاره مي کند و مي گويد: مشکلي اساسي در اين زمينه وجود دارد و افرادي که شروع به نوشتن کتاب در اين موضوع مي کنند، به جاي اين که مهدويت را بحثي علمي و تحقيقاتي و ترويج يک اعتقاد مذهبي قلمداد کنند، به نوعي مي خواهند با اين نوشته عرض ارادتي به حضرت مهدي(عج) کنند که اين دسته از کتاب ها متاسفانه جنبه هاي علمي و پژوهشي و ديني لازم را ندارد و فقط آن فرد براي اين که اسمش در رديف کساني باشد که براي حضرت کتاب نوشته، اين اثر را منتشر کرده است. اين کتاب ها با عناوين متعدد وارد بازارمي شود و علاقه مندان هم مي خرند اما با خواندن آن ها دچار مشکل مي شوند. البته نسبت به گذشته اکنون در عرصه مهدويت زمينه اي فراهم شده که کتاب هاي علمي هم نوشته مي شود.

کتاب هاي حوزه مهدويت متناسب با نيازهاي روز جامعه نوشته نمي شوند

وي در پاسخ به اين سوال که چرا گاهي ديده مي شود بين نيازهاي جامعه در حوزه مسائل ديني مثل مهدويت و کتاب هاي اين حوزه تناسبي وجود ندارد، به اين معنا که نويسندگان کتاب هاي ديني سراغ موضوعات و چالش هاي روز در اين عرصه ها نمي روند، مي افزايد: من هم مثل شما رضايتي در اين زمينه ندارم يعني معتقدم کتاب هايي که در حوزه مهدويت نوشته مي شود متناسب با سوالات و شبهات روز جامعه در اين عرصه نيست و معمولا نمي تواند پاسخگوي نيازهاي جامعه باشد گرچه مراکز تخصصي مهدويت و يا پايا ن نامه هايي که در اين زمينه نوشته مي شوند، نسبت به گذشته خيلي رشد داشته اند. به عنوان مثال در پژوهشکده مهدويت به ويژه در همايش دکترين مهدويت، سعي مي شود به نيازهاي روز جامعه توجه شود که معمولا مجموعه مقالاتي که به اين همايش ارائه و در يک کتاب چاپ و منتشر مي شود، ناظر به مسائل و چالش هاي روز در حوزه مهدويت است و با تحقيقات علمي هم نوشته مي شود.

اما به هر حال بايد پذيرفت که کتاب هاي غيرمفيد و حتي مضر مثل کتاب هايي که صرفا براي عرض ارادت نوشته مي شوند و منابع و تحقيقات متقني ندارند هم چاپ مي شود يا گاهي موضوعات کتاب ها تکراري و کليشه اي و غيرضروري است.

جريان مهدويت پژوهي در حوزه هاي علميه در حال شکل گيري است. اين پژوهشگر حوزه مهدويت اذعان مي کند: که البته جريان مهدويت پژوهي در حوزه هاي علميه در حال شکل گيري است به ويژه پژوهشکده هاي تخصصي مهدويت خيلي در اين زمينه عملکرد مناسبي دارند.

انتشار سي دي ظهور بسيار نزديک است فقر اطلاعاتي جامعه در عرصه مهدويت را نشان داد

وي انتشار سي دي «ظهور بسيار نزديک است» در اواخر سال ۸۹ را نشان دهنده فقر اطلاعات جامعه در عرصه مهدويت مي داند و مي گويد: در سال هاي اخير بحث هاي مربوط به مهدويت رونق گرفته است و شايد همين زمينه سوء استفاده عده اي را فراهم کرد تا سي دي مشهور «ظهور بسيار نزديک است» را منتشر کنند و هنوز هم در اين حوزه خطراتي جامعه ما را تهديد مي کند که به دليل خلاء کارهاي علمي عميق در حوزه مهدويت عده اي از شرايطي که در اين زمينه وجود دارد سوء استفاده مي کنند.

متأسفانه اطلاعات جامعه ما در زمينه مهدويت کم است حتي افراد يا مراکزي هم که بايد اطلاعات کافي داشته باشند، متأسفانه مجهز به اين اطلاعات نيستند و اين سي دي نشان داد که ما در اين زمينه دچار فقر اطلاعات هستيم به طوري که اگر کسي ادعا کرد که فلاني سفياني يا ديگري سيدخراساني است، چون در جامعه آن قدر اطلاعات در اين زمينه وجود ندارد متوجه نمي شوند که اين حرف درست يا نادرست است. آن وقت شرايطي مثل زمان انتشار سي دي ظهور بسيار نزديک است پيش مي آيد و افراد تحت تأثير قرار مي گيرند بعد کارشناسان امر مجبور مي شوند که وارد شوند و توضيحاتي بدهند اين فقر اطلاعاتي هم چنان وجود دارد همين الان بحث هاي مربوط به مدعيان دروغين دعا نويسي، خرافات و... خيلي مطرح است. اين مسائل نشان مي دهد که اطلاعات مذهبي و مهدوي جامعه ما کم است. البته درباره سي دي ظهور بسيار نزديک است ديدگاهي مطرح بود مبني بر اين که جرياني وجود داشت که بر اين موج سوار شد و از آن سوء استفاده کرد به همين دليل در عرض ۲ هفته اين سي دي در همه جا توزيع شد و حتي به روستاها هم رفت. ولي دليل اصلي اش همين کم اطلاعي و فقر اطلاعاتي بود. سازندگان آن سي دي هم آدم هاي کم اطلاعي بودند و علاوه بر آن به حرف کارشناسان حوره مهدويت هم توجه نمي کردند.

نگارش يک کتاب درباره امکان رويت امام عصر «عج»

معاون پژوهشي موسسه آينده روشن در پاسخ به اين سوال که آيا در يک ساله اخير کتابي به ويژه در عرصه مهدويت تاليف و منتشر کرده است؟ مي گويد: من يک پايان نامه سطح ۳ با عنوان «ديدار در عصر غيبت از نفي تا اثبات» نوشته ام که سال گذشته اين کتاب چاپ و منتشر شد.

وي در توضيح محتواي کتابش مي افزايد: تاکنون کتاب مستقلي در زمينه رويت و ديدار امام عصر «عج» نوشته نشده است. هرچند کتاب هايي که ديدارهاي با آن حضرت را نقل مي کنند فراوان منتشر شده است. ولي کتابي که بحث ملاقات ، چارچوب ، مسائل کلامي و عقيدتي را مطرح کند وجود نداشت و من در اين کتاب محور پژوهشم را بر اين موضوع قرار دادم.

کتاب از مفهوم ديدار آغاز مي شود و اين که ديدار در چه زمان هايي اتفاق افتاد آن گاه ديدار در عصر غيبت صغري و کبري توضيح داده مي شود سپس چارچوب اين ملاقات ها بيان مي شود در ادامه انواع ملاقات ها در بيداري که در همان زمان فرد امام (ع) را مي شناسد يا بعد از ملاقات، آن حضرت را مي شناسد مطرح مي شود.در ادامه اثبات ملاقات مطرح شده که در اين بخش ادله و اسناد مختلف بيان مي شود کتاب با بيان اشکالاتي که در زمينه ملاقات مطرح شده و پاسخ به اين چالش ها و اشکالات ادامه مي يابد.

آيا رويت امام (ع) با غيبت ايشان سازگار است؟

وي با بيان اين که يکي از بخش هاي کتاب در پاسخ به اين سوال مهم است که آيا رويت با غيبت امام زمان (عج) سازگار است و متعارض نيست؟ تصريح مي کند: من در کتابم توضيح داده ام که اگر تعداد رويت زياد باشد به قدري که برخي ملاقات کننده ها ادعا دارند مبني بر اين که همه مي توانند آن حضرت را ببينند و خيلي ها هم تاکنون اين امر را تجربه کرده اند؛ اين نوع اعتقاد با فلسفه غيبت منافات دارد. چون غيبت دوران امتحان شيعه است و قرار است که حضرت ولي عصر (ع)ديده نشود و بدون رويت از ايشان تبعيت شود. پس در پاسخ به اين دسته افراد که مي گويند ملاقات براي همه ممکن است ما مي گوييم چنين نيست و اين ديدگاه را رد مي کنيم.

اما اگر ديدار و ملاقات به شکل استثنايي و نادر اتفاق افتد به گونه اي که اصل غيبت را تحت الشعاع قرار ندهد، اين اعتقاد با فلسفه غيبت منافاتي ندارد و چون موارد آن استثناست و استثنا هم در حکم معدوم است. البته ديدارهاي موردي و نادر هم در اختيار امام است و کسي توان ديدار اختياري ندارد چون امام (ع) هرکسي را که صلاح بدانند به ملاقات مي پذيرند. که اين نوع اعتقاد منافاتي با فلسفه غيبت ندارد.

بنابراين اگر کساني پيدا شوند و ادعا کنند که ما مي توانيم حضرت را ببينيم و يا اين که ما ديدارهاي مستمر و منظمي با آن حضرت داريم اين مورد از نظر شرع مردود است و اين افراد مدعيان دروغگو هستند. چون کسي در اين زمينه اختياري ندارد. اختيار ملاقات در انحصار آن حضرت است نه افراد ديگر.

پاسخ به شبهات احمد الکاتب

جعفري ادامه مي دهد: پس از نگارش کتاب، «ديدار در عصر غيبت از نفي تا اثبات» من موضوع پايان نامه سطح چهارم را نيز در اين زمينه و درباره پاسخ به شبهات فردي به نام احمد الکاتب قرار دادم. اين فرد شبهاتي را در زمينه احاديثي که امامان (ع) را 12 نفر مي‌داند و دوازدهمين آنان را هم امام زمان (عج) مي‌شمارد، مطرح کرده است. چون يکي از منابع و ادله ما براي اثبات امامت امام عصر «عج» همين احاديثي است که شيعه و سني آنها را از پيامبر(ص) نقل کرده اند. من در پايان نامه سطح چهارم به اين شبهات پاسخ داده ام که اين پايان نامه در جشنواره کتاب سال حوزه که اواخر سال ۹۰ برگزار شد شايسته تقدير شناخته شد.

هم اکنون اين پايان نامه مراحل آماده سازي خود را طي مي کند تا به عنوان کتاب چاپ و منتشر شود ضمن اين که قرار است اين کتاب به چند زبان هم ترجمه شود.

استفاده از واژه «ظهور صغري» براي اهداف انحرافي

حجت الاسلام دکتر جواد جعفري در گفت وگو با خراسان درباره اصطلاح ظهور صغري که در سال هاي اخير وارد ادبيات مهدويت شده است توضيح داد و با بيان پيشينه آن گفت: افرادي از اين اصطلاح سوءاستفاده کردند. وي افزود: اولين بار آيت ا.... مکارم شيرازي چندين سال پيش و قبل از روي کار آمدن دولت فعلي از اين اصطلاح استفاده کرد که منظور ايشان مهيا شدن زمينه براي ظهور امام عصر(عج) بود. همان طور که امام خميني(ره) بارها و به تعابير مختلف مي فرمودند که انقلاب ما زمينه ساز ظهور است يا انقلاب ما باعث مي شود ظهور نزديک تر شود و... اما بعدها وقتي آيت ا... مکارم متوجه شد استفاده از اين اصطلاح ممکن است موجب سوءاستفاده شود ديگر از آن استفاده نکرد و به نوعي مطلب از طرف ايشان تمام شده تلقي شد. اما در سال هاي اخير که عده اي از اصطلاح ظهور صغري استفاده مي کنند مقصودشان زمينه سازي و بيداري اسلامي و... نيست بلکه مقصود آن ها از ظهور صغري اين است که گويا حضرت براي عده اي ظهور کرده است و آن‌ها مي‌توانند با ايشان ارتباط داشته باشند. دليل طرح بحث هم اين است که اين افراد مي‌خواهند از تبعيت ولايت فقيه خارج شوند. در نتيجه تنها نقشه شيطاني که در اين زمينه به ذهن شان رسيده اين بوده که ما تفکر ظهور صغري را القا کنيم به اين معنا که حضرت براي عده اي ظهور کرده اند و آن عده به حلقه مفقوده بين امت و امام(عج) که همان ولي فقيه است نيازي ندارند چون خود به طور مستقيم با حضرت در ارتباط اند و برنامه و خط و مشي شان را از خود حضرت مي گيرند پس به تبعيت از ولي فقيه نيازي ندارند، که اين همان اسلام منتهاي روحانيت و ولي فقيه است. اين انديشه نقشه بسيار خطرناکي است و معناي آن کاملا متفاوت با آن چيزي است که ابتدا آيت ا... مکارم شيرازي مطرح 

آدرس اینترنتی