نشست علمی تحلیل روایات برخورد امام زمان (عج) با حرمین شریفین و اهل آن(3)
81 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

شبهه سوم: کشتار قریش

متن شبهه

قفاری در کتاب أصول مذهب الشیعة الإمامیة الإثنی عشریة - عرض و نقد - (2/ 877):

و یخصون قبیلة رسول الله صلی الله علیه و سلم: قریش التی منها صفوة أصحابه بالذکر التفصیلی لعملیات القتل التی یجریها علیها القائم، ففی الإرشاد للمفید "عن عبد الله بن المغیرة عن أبی عبد الله علیه السلام قال: إذا قام القائم من آل محمد علیه السلام أقام خمسمائة من قریش فضرب أعناقهم، ثم أقام خمسمائة فضرب أعناقهم، ثم خمسمائة أخری حتی یفعل ذلک ست مرات. قلت: و یبلغ عدد هؤلاء هذا؟ قال: نعم منهم و من موالیهم"

 

پاسخ اول شبهه: کشتار قریش

حدیث شیعه

حدیثی که شبهه کننده به آن استناد کرده است.

الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد؛ ج 2؛ ص383: وَ رَوَی عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُغِیرَةِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ7 قَالَ: إِذَا قَامَ الْقَائِمُ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ4 أَقَامَ خَمْسَمِائَةٍ مِنْ قُرَیشٍ فَضَرَبَ أَعْنَاقَهُمْ ثُمَّ أَقَامَ خَمْسَمِائَةٍ فَضَرَبَ أَعْنَاقَهُمْ ثُمَّ أَقَامَ خَمْسَمِائَةٍ أُخْرَی حَتَّی یفْعَلَ ذَلِک سِتَّ مَرَّاتٍ قُلْتُ وَ یبْلُغُ عَدَدُ هَؤُلَاءِ هَذَا قَالَ نَعَمْ مِنْهُمْ وَ مِنْ مَوَالِیهِمْ.

پیش از پاسخ باید اولاً توجه داشت که این خبر مرسل و به لحاظ سندی ضعیف و غیر قابل استناد است. ثانیاً این نکته مورد توجه قرار گیرد که همه کشته شدگان از قریش نیستند بلکه هم پیمانان آنها نیز در این برخورد جزء کشته شدگان هستند.

در پاسخ این شبهه نیز باید گفت امثال قفاری باید پیش از رجزخوانی علیه شیعه مراجعه ای به کتاب های اهل تسنن می کردند زیرا دانشمندان بزرگ اهل سنت نیز روایات مورد نظر قفاری را آورده اند.

 

حدیث اول اهل تسنن

این حدیث در بحث پیشین هم ذکر شد.

سنن أبی داود ت الأرنؤوط (6/ 344): 4286 - حدَّثنا محمَّد بن المثنی، حدَّثنا معاذ بن هشام، حدَّثنی أبی، عن قتادة، عن صالح أبی الخلیلِ، عن صاحبٍ له عن أمِّ سلمة زوج النبی - صلَّی الله علیه وسلم -، عن النبی - صلَّی الله علیه وسلم - قال: "یکون اختلافٌ عندَ موتِ خلیفةٍ، فیخرجُ رَجُلٌ مِن أهلِ المدینةِ هارباً إلی مکةَ، فیأتیه ناسٌ من أهلِ مکة فیخرِجُونَه وهو کارِهٌ فیبایعُونَه بین الرُّکنِ والمقامِ، ویبعَثُ إلیه بَعْثٌ مِن الشامِ، فیخسَفُ بهم بالبیداء بین مکةَ والمدینةِ، فإذا رأی النَّاسُ ذلک أتاه أبدالُ الشام وعصَائبُ أهلِ العراقِ، فیبایعُونه، ثم ینشأ رجُلٌ من قریشٍ أخوالُهُ کلبٌ فیبعثُ إلیهم بَعثاً، فیظهرونَ علیهم، وذلک بَعْثُ کلْبٍ و الخیبةُ لمن لم یشهد غنیمةَ کلبٍ....

گذشت که این حدیث در کتاب های متعددی نقل شده است.[22] برخی سند آن را نیز صحیح دانسته اند. این حدیث به دشمنی قبیله قریش تصریح دارد و جالب است که می فرماید به کمک قبیله کلب این حمله سامان می گیرد یعنی کلب همان هم پیمان یا به تعبیر آنان «موالی» قریش خواهد بود. در برخورد سخت یاران امام مهدی4 آنها شکست سختی خواهند خورد.

 

حدیث دوم اهل تسنن

این روایت به جنگ سخت و بی امان امام مهدی علیه السلام با بنی عباس و بنی امیه اشاره دارد که از تیره های اصلی قریش هستند.

 الفتن لنعیم بن حماد (1/ 350): 1011 - حَدَّثَنَا أَبُو هَارُونَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ قَیسٍ الْمُلَائِی، عَنِ الْمِنْهَالِ، عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَیشٍ، سَمِعَ عَلِیا، رَضِی اللَّهُ عَنْهُ یقُولُ: یفَرِّجُ اللَّهُ الْفِتَنَ بِرَجُلٍ مِنَّا یسُومُهُمْ[23] خَسَفًا[24] لَا یعْطِیهِمْ إِلَّا السَّیفَ، یضَعُ السَّیفَ عَلَی عَاتِقِهِ ثَمَانِیةَ أَشْهُرٍ هَرْجًا، حَتَّی یقُولُوا: وَاللَّهِ مَا هَذَا مِنْ وَلَدِ فَاطِمَةَ، لَوْ کانَ مِنْ وَلَدِهَا لَرَحِمَنَا، یغْرِیهِ اللَّهُ بِبَنِی الْعَبَّاسِ وَ بَنِی أُمَیةَ.

متقی هندی این حدیث را در باب المهدی آورده است.[25] سیوطی نیز در اخبار مهدی نقل کرده است.[26] یعنی برداشت آنها این بوده که این روایت مربوط به امام مهدی علیه السلام است.

کلمه «یغْرِیهِ» چنان که در آیه «لَنُغْرِینَّک بِهِم »[27] آمده به معنای برانگیختن علیه چیزی است. یعنی خداوند امام مهدی علیه السلام را علیه بنی عباس و بنی امیه برمی انگیزد. در برخی نقل ها «یغْزِیهِ» آمده است که به معنای به جنگ فرستادن است.

 

نتیجه

برخورد امام مهدی علیه السلام با قریش تنها در روایات شیعه نیامده تا تحلیل وهابیان جا داشته باشد بلکه در کاتب های اهل تسنن نیز نقل شده است

.

پاسخ دوم شبهه: کشتار قریش

چنان که در متن حدیث نخست تصریح شده است کشتار قریش عمومی نیست یعنی این کشتن ها و کشته شدن ها به مؤمنان و صالحان قریش شامل نمی شود، بلکه مخصوص افرادی از قریش است که ویژگی خاصی دارند و به جنگ با امام مهدی علیه السلام برمی خیزند. شاید این تفکر عصر جاهلیت که انتسابات قومی و قبیله ای معیار ارزش و فضیلت به شمار می آید، در نهان خانه ذهن قفاری لانه کرده و همین، اعتراض ایشان به احادیث مورد نظر را برانگیخته که چرا قریش با وجود انتسابی که به پیامبر اکرم6 دارد، باید مجازات شود. اما ایشان باید بدانند آیاتی همچون Gتَبَّتْ یدَا أَبِی لَهَبٍ وَتَبَّ[28] که آشکارا عموی پیامبر اکرم6 را نفرین می کند، این تفکر جاهلی را منسوخ کرد و آن را به زباله دان تاریخ سپرد. براساس آموزه های دین اسلام، انتسابات قومی و قبیله ای مایه امتیاز نیست و تنها تقوا به آدمی عزت و کرامت می بخشد: إِنَّ أَکرَمَکمْ عِندَ اللهِ أَتْقَاکمْ[29]

 

حدیث اول: فاجران

الغیبة نعمانی ص229: 11- حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ هَمَّامٍ وَ مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ جُمْهُورٍ جَمِیعاً عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ جُمْهُورٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سُلَیمَانَ بْنِ سَمَاعَةَ عَنْ أَبِی الْجَارُودِ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ الْوَلِیدِ الْهَمْدَانِی عَنِ الْحَارِثِ الْأَعْوَرِ الْهَمْدَانِی قَالَ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ7: بِأَبِی ابْنُ خِیرَةِ الْإِمَاءِ یعْنِی الْقَائِمَ مِنْ وُلْدِهِ4 یسُومُهُمْ خَسْفاً وَ یسْقِیهِمْ بِکأْسٍ مُصَبَّرَةٍ[30] وَ لَا یعْطِیهِمْ إِلَّا السَّیفَ هَرْجاً[31] فَعِنْدَ ذَلِک تَتَمَنَّی فَجَرَةُ قُرَیشٍ لَوْ أَنَّ لَهَا مُفَادَاةً مِنَ الدُّنْیا وَ مَا فِیهَا لِیغْفَرَ لَهَا لَا نَکفُّ عَنْهُمْ حَتَّی یرْضَی اللَّهُ.

حدیث دوم: حرامزادگان

دلائل الإمامة ص455: 435/ 39- وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ (أَخْبَرَنِی أَبُو الْحُسَینِ مُحَمَّدُ بْنُ هَارُونَ بْنِ مُوسَی، عَنْ أَبِیهِ، عَنْ أَبِی عَلِی مُحَمَّدِ بْنِ هَمَّام ) عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ (الْحِمْیرِی ) قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ ابْنُ حُمْرَانَ الْمَدَائِنِی [32]، عَنْ عَلِی بْنِ أَسْبَاطٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ بَشِیرٍ، عَنْ أَبِی الْجَارُودِ، عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ (عَلَیهِ السَّلَامُ)، قَالَ: سَأَلْتُهُ، مَتَی یقُومُ قَائِمُکمْ؟ قَالَ: یا أَبَا الْجَارُودِ، لَا تُدْرِکونَ. فَقُلْتُ: أَهْلَ زَمَانِهِ. فَقَالَ: وَ لَنْ تُدْرِک أَهْلَ زَمَانِهِ، یقُومُ قَائِمُنَا بِالْحَقِّ... تَعَلَّقَ بِأَسْتَارِ الْکعْبَةِ، فَقَالَ: یا رَبِّ، انْصُرْنِی، وَ دَعْوَتُهُ لَا تَسْقُطُ، فَیقُولُ (تَبَارَک وَ تَعَالَی) لِلْمَلَائِکةِ الَّذِینَ نَصَرُوا رَسُولَ اللَّهِ (صَلَّی اللَّهُ عَلَیهِ وَ آلَهُ) یوْمَ بَدْرٍ، وَ لَمْ یحُطُّوا سُرُوجَهُمْ، وَ لَمْ یضَعُوا أَسْلِحَتَهُمْ فَیبَایعُونَهُ، ثُمَّ یبَایعُهُ مِنَ النَّاسِ ثَلَاثُمِائَةٍ وَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ رَجُلًا، یسِیرُ إِلَی الْمَدِینَةِ، فَیسِیرُ النَّاسُ حَتَّی یرْضَی اللَّهُ (عَزَّ وَ جَلَّ)، فَیقْتُلُ أَلْفاً وَ خَمْسَمِائَةٍ قُرَشِیاً لَیسَ فِیهِمْ إِلَّا فَرْخُ زَنْیةٍ....

 

حدیث سوم: مرتدان

کافی ج 8؛ ص51: 15- عَلِی بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ ثَعْلَبَةَ بْنِ مَیمُونٍ عَنْ بَدْرِ بْنِ الْخَلِیلِ الْأَسَدِی قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ7 یقُولُ فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ فَلَمَّا أَحَسُّوا بَأْسَنا إِذا هُمْ مِنْها یرْکضُونَ لا تَرْکضُوا وَ ارْجِعُوا إِلی ما أُتْرِفْتُمْ فِیهِ وَ مَساکنِکمْ لَعَلَّکمْ تُسْئَلُونَ [33] قَالَ إِذَا قَامَ الْقَائِمُ وَ بَعَثَ إِلَی بَنِی أُمَیةَ بِالشَّامِ فَهَرَبُوا إِلَی الرُّومِ فَیقُولُ لَهُمُ الرُّومُ لَا نُدْخِلَنَّکمْ حَتَّی تَتَنَصَّرُوا فَیعَلِّقُونَ فِی أَعْنَاقِهِمُ الصُّلْبَانَ فَیدْخِلُونَهُمْ فَإِذَا نَزَلَ بِحَضْرَتِهِمْ أَصْحَابُ الْقَائِمِ طَلَبُوا الْأَمَانَ وَ الصُّلْحَ فَیقُولُ أَصْحَابُ الْقَائِمِ لَا نَفْعَلُ حَتَّی تَدْفَعُوا إِلَینَا مَنْ قِبَلَکمْ مِنَّا قَالَ فَیدْفَعُونَهُمْ إِلَیهِمْ فَذَلِک قَوْلُهُ- لا تَرْکضُوا وَ ارْجِعُوا إِلی ما أُتْرِفْتُمْ فِیهِ وَ مَساکنِکمْ لَعَلَّکمْ تُسْئَلُونَ قَالَ یسْأَلُهُمُ الْکنُوزَ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِهَا قَالَ فَیقُولُونَ یا وَیلَنا إِنَّا کنَّا ظالِمِینَ فَما زالَتْ تِلْک دَعْواهُمْ حَتَّی جَعَلْناهُمْ حَصِیداً خامِدِینَ [34] بِالسَّیفِ.

 

نتیجه

روایات نقل شده به روشنی نشان می دهد که فاجران، حرامزادگان و مرتدان از قریش، مشمول شدت و صلابت مهدوی هستند آن هم به دلیل دشمنی و جنگی است که با امام مهدی علیه السلام دارند و امام هرگز به افراد بی گناه و صالح صرفاً به دلیل تعلقشان به یک قبیله یا قوم متعرض نمی شود.

[22]. مسند إسحاق بن راهویه (4/ 171)؛ مصنف ابن أبی شیبة (7/ 460)؛ مسند أحمد ط الرسالة (44/ 286)؛ المعجم الکبیر للطبرانی (23/ 295) و (23/ 389) و (23/ 390)؛ المستدرک علی الصحیحین للحاکم (4/ 478)؛ مسند أبی یعلی الموصلی (12/ 369)؛ النهایة فی الفتن والملاحم (1/ 53)

[23]. یُکلّفهم و یُلزمهم.

[24]. نّقصاناً و هواناً.

[25]. کنز العمال (14/ 589)

[26]. الحاوی للفتاوی (2/ 87): الْعُرْفُ الْوَرْدِی فِی أَخْبَارِ الْمَهْدِی.

[27]. احزاب: 60

[28]. مسد: 1.

[29]. حجرات: 13.

[30]. عصارة شجر مر.

[31]. أی قتلا.

[32]. کذا فی النّسخ، و لعلّه حمدان بالدّالّ المهملة.

[33]. انبیاء: 12.

[34]. انبیاء: 14 و 15.